Εκ των πραγμάτων ειναι αδύνατον οι φαρμακοποιοί να κάνουν τα rapid test λόγω του ότι απαιτούνται ειδικές συνθήκες εξωτερικών απολυμασμένων κατάλληλα διαμορφωμένων χώρων και πολύ προσωπικό και χρόνο. Δεύτερον τα selftest πρέπει να αποζημιώνονται να πληρώνονται δηλαδή από τον καταναλωτή και να μην δίνονται δωρεάν όπως άλλωστε γίνεται σε όλο τον κόσμο. Αυτά είναι τα δύο πολύ σημαντικά στοιχεία που έδωσε σαν στίγμα των ημερών ο πρόεδρος των φαρμακοποιών κ. Απόστολος Βαλτάς αλλά και ο κ. Σεραφείμ Ζήκας που έχει επωμιστεί όλο το βάρος της ηλεκτρονικής αντιμετώπισης της πανδημίας εκ μέρους του συλλόγου.

Όπως τονίστηκε στην παρουσίαση οι φαρμακοποιοί αποτελούν διαχρονικά τους σταθερούς συμπαραστάτες των πασχόντων 24 ώρες το εικοσιτετράωρο σε κάθε γωνιά αυτής της χώρας. Είναι άλλωστε η προσφορά στον πλησίον μας και η ευγνωμοσύνη που εισπράττουν καθημερινά η βασική κινητήριος δύναμη για να συνεχίσουν και να εντείνουν τις  προσπάθειές τους. Όπως τόνισε ο κ. Βαλτάς:

Η σημερινή μέρα είναι όμως και μια ευκαιρία να κάνουμε μια ανασκόπηση των δράσεων μας όλο το προηγούμενο διάστημα κατά το οποίο αυτή η πρωτόγνωρη επιδημιολογική   απειλή χτύπησε και τη χώρα μας.

Είναι βέβαιο ότι το Δεκέμβρη του 2019 οπότε και διαγνώστηκε ο πρώτος ασθενής με COVID -19 στη μακρινή Γουχάν της Κίνας καμία χώρα, οργανισμός ή υγειονομικός σύλλογος δεν φαντάζονταν τη δοκιμασία που περάσαμε και συνεχίζουμε να περνάμε σήμερα. Όλοι ελπίζαμε ότι θα σταματούσε εκεί όπως είχε συμβεί παλαιότερα το 2002 και το 2012 στις επιδημίες του SARSκαι του MERS. Όμως προς τα τέλη του Ιανουαρίου του 2020, με τα στοιχεία που είχαμε τότε στη διάθεσή μας, αντιληφθήκαμε την καταιγίδα που ερχόταν και προλάβαμε να χαράξουμε ένα σαφές σχέδιο δράσης που έμελλε να προσφέρει τόσο προς τους συναδέλφους αλλά κυρίως προς την κοινωνία.

  1. Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε και συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε ήταν ότι τα φαρμακεία έπρεπε και πρέπει να παραμείνουν ανοικτά, αλλά αυτό σημαίνει ότι σε εμάς πλάι στους ασθενείς που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας στα φαρμακεία εισέρχονται και οι περισσότεροι φορείς ή ασθενείς από τον ιό SARS–CoV– 2, διαγνωσμένοι ή μη. Οφείλαμε λοιπόν συντεταγμένα να δημιουργήσουμε τα μέτρα εκείνα που θα διασφάλιζαν τόσο την υγεία των ευπαθών συμπολιτών μας ενώ παράλληλα έπρεπε να διατηρήσουμε την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων των πολιτών στα φάρμακά τους, ακόμη και των ασθενών με κορωνοϊό.
  2. Παράλληλα με το κλείσιμο των εργοστασίων σε διάφορα μέρη του πλανήτη δημιουργήθηκαν ελλείψεις σε σημαντικότατα φάρμακα (πχ παρακεταμόλη) ενώ ταυτόχρονα υπήρχε η απειλή να παρουσιαστούν νέες ελλείψεις σε σημαντικά φάρμακα όπως τα αντιβιοτικά.
  3. Επιπρόσθετα δημιουργήθηκε μια υπέρμετρη ζήτηση σε αντισηπτικά και μάσκες που ήταν αδύνατο να καλυφθεί από τις προϋφιστάμενες γραμμές παραγωγή και προμήθειας που εξυπηρετούσαν μέχρι τότε την αγορά.
  4. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως ήταν ο φόβος των πολιτών για αυτή την απειλή καθώς και η μειωμένη κατανόηση του προβλήματος στο πραγματικό του μέγεθος και των υγειονομικών μέτρων που έπρεπε να τηρηθούν.

Στα παραπάνω προβλήματα απαντήσαμε άμεσα και έγκαιρα με ανάλογες δράσεις:

  1. Προχωρήσαμε στην έκδοση και διανομή χιλιάδων φυλλαδίων με ενημερωτικές πληροφορίες για τον κορωνοϊό SARSCoV 2 από τα φαρμακεία μας. Παράλληλα με συντονισμένες δράσεις όλων των προέδρων των φαρμακευτικών συλλόγων έγινε εκστρατεία ενημέρωσης μέσω συνεχών συνεντεύξεων στα τοπικά ΜΜΕ σε όλη την Ελλάδα.
  2. Εκδώσαμε και αποστείλαμε σειρά εγκυκλίων και οδηγιών προς τα φαρμακεία και τους φαρμακευτικούς συλλόγους αναφορικά με τα υγειονομικά μέτρα που όφειλαν να ληφθούν (από τις μεθόδους απολύμανσης των χώρων μέχρι την τοποθέτηση διαχωριστικών Plexiglass)
  3. Σε συνεργασία με το υπουργείο υγείας προχωρήσαμε την είσοδο σε καθεστώς προστασίας διαφόρων φαρμάκων όπως αντιβιοτικά, υδροξυχλωροκίνη, κολχικίνη κ.α. Μάλιστα για τα αντιβιοτικά διενεργήσαμε χωριστή καμπάνια μέσω διανομή φυλλαδίων και αφισών σε όλα τα φαρμακεία της επικράτειας. Εγκαίρως δε (από το Φεβρουάριο του 2020) ενημερώσαμε όλους τους φαρμακοποιούς για το γεγονός ότι όφειλαν να αυξήσουν τα αποθέματά τους στα βασικά φάρμακα καθώς είχαμε προβλέψει μέρος του προβλήματος.
  4. Στις ελλείψεις αντισηπτικών και μασκών που δημιουργήθηκαν τόσο τοπικά όσο και διεθνώς απαντήσαμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο μέσω της βέλτιστης διαχείρισης των αποθεμάτων. Παράλληλα εκδώσαμε οδηγίες προς τα φαρμακεία για την Παρασκευή στα εργαστήριά τους ποσοτήτων αντισηπτικών που εν μέρει τουλάχιστον έδωσαν πρόσκαιρη λύση στο πρόβλημα. Σε απάντηση των τότε επικρίσεων η επιτροπή ανταγωνισμού που εξέτασε το θέμα της ανόδου των τιμών τότε περίτρανα δικαίωσε τους φαρμακοποιούς οι οποίοι όχι μόνο δεν εκμεταλλεύθηκαν την συγκυρία για να πλουτίσουν αλλά στις περισσότερες των περιπτώσεων μείωσαν το κέρδος τους προκειμένου να κρατηθούν οι τιμές χαμηλά.
  5. Δεν σταματήσαμε όμως εκεί. Σύντομα διαπιστώσαμε το πρόβλημα που υπήρχε λόγω του αποκλεισμού με την αύξηση της οικογενειακής βίας. Το πρόγραμμα αναφοράς στις υγειονομικές αρχές της ενδοοικογενειακής βίας ΜΑΣΚΑ – 19 ξεκίνησε να εφαρμόζεται προς τα τέλη του Απριλίου του 2020.
  6. Να σημειώσω ότι ήδη από τον Οκτώβρη του 2019 μέχρι το Δεκέμβρη του 2020 είχαμε διεξάγει το μεγαλύτερο μέχρι τότε μαζικό αντιγριπικό εμβολιασμό από συστάσεως Ελληνικού κράτους με 3,3 εκατομμύρια εμβολιασμούς περίπου. Όμως ο προβληματισμός μας ήταν ότι καθώς έφτανε η εποχή του αντιγριπικού εμβολιασμού 2020 – 2021 ο εμβολιασμός όφειλε να είναι μαζικότερος για να μειωθεί η επίπτωση των αναπνευστικών νοσημάτων eν μέσω της πανδημίας της COVID– 19. Με τη βοήθεια των ΜΜΕ και της ΕΣΗΕΑ διεξήγαμε ενημερωτική καμπάνια (διαφημιστικό σπότ) για τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Παράλληλα για πρώτη φορά εκδώσαμε κατευθυντήριες οδηγίες που περιλάμβαναν τα εξειδικευμένα μέτρα που ελήφθησαν κατά τον εμβολιασμό εν μέσω της επιδημικής κατάστασης. Το αποτέλεσμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία! Σε περίπου δύο μήνες πραγματοποιήσαμε περισσότερους από 4 εκατομμύρια εμβολιασμούς πλησιάζοντας για πρώτη φορά επίπεδα ανοσίας της αγέλης κατά της γρίπης. Σημαντικό είναι να τονίσουμε εδώ ότι αυτός ο τιτάνιος εμβολιασμός έγινε χωρίς να υπάρξει καταγεγραμμένη αύξηση της επιδημιολογικής επιβάρυνσης στην κοινότητα.

Δεν σταματάμε εδώ όμως συνεχίζουμε μέχρι και σήμερα. Πρόσφατα το μεγαλύτερο μέρος των φαρμακοποιών, 8500 φαρμακεία συμμετείχε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της προαγωγής του εμβολιασμού κατά της νόσου COVID– 19. Τα φαρμακεία σηκώνουν σήμερα το μεγαλύτερο βάρος των ραντεβού για τον τρέχοντα εμβολιασμό ενώ παράλληλα έχουν συμβάλλει ήδη στη βελτίωση της ενημέρωσης των πολιτών και στην άρση της ανησυχίας για τα εμβόλια κατά της COVID– 19.

Η μάχη με την πανδημία συνεχίζεται, αλλά είναι μια μάχη η οποία έχει και απώλειες. Αρκετοί συνάδελφοι δυστυχώς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους νόσησαν και κάποιοι από αυτούς δεν είναι πιά ανάμεσά μας. Στη μνήμη αυτών των συναδέλφων ήθελα να αφιερώσω αυτή την ημέρα και να επαναλάβω όπως και άλλοτε γράψαμε.

Οι Έλληνες φαρμακοποιοί θα στηρίξουμε τους πολίτες, το σύστημα υγείας και την κοινωνία με όλες μας τις δυνάμεις όπως κάνουμε διαχρονικά.

Με κεντρικό μήνυμα «Είμαστε πάντα δίπλα σου» ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, προχώρησε στην δημιουργία ενός τηλεοπτικό σποτ, στο οποίο περιγράφεται ο ρόλος του φαρμακοποιού μέσα από τις λέξεις Προστασία, Προσφορά, εξειδίκευση συμβουλή και φροντίδα.