Η «ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ» αποτέλεσε σοβαρό θέμα συζήτησης μεταξύ των ειδικών στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο δήμος Μεταμόρφωσης σε συνεργασία με το ΘΑΛΠΟΣ στις 9 Ιουνίου.

Η πανδημία δυστυχώς έφερε στο προσκήνιο ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελληνική οικογένεια, αυτό της ενδοοικογενειακής βίας, η οποία, έχει μπει στη ζωή μας τα τελευταία χρόνια και η έξαρση που παρατηρείται έχει προβληματίσει τους ειδικούς.

Η υφυπουργός Ψυχικής Υγείας Ζωή Ράπτη μιλώντας στην εκδήλωση επεσήμανε ότι η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί σήμερα μια κοινωνική μάστιγα. Αναφερόμενη στους παράγοντες που την επιβάρυναν είπε ότι κατά την περίοδο της πανδημίας συνέβαλε τόσο η εργασιακή ανασφάλεια, το οικονομικό άγχος καθώς και η απομόνωση από τον εργασιακό χώρο με την τηλεργασία που όλα μαζί επιβάρυναν σημαντικά την ψυχική υγεία.

«Δυστυχώς, ο συγχρωτισμός στο σπίτι, σε πολλές περιπτώσεις, έφερε δυσκολίες στις σχέσεις, εντάσεις και συγκρούσεις. Μία πολύ σοβαρή συνέπεια αυτών των ψυχοπιεστικών συνθηκών  ήταν η κατακόρυφη αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας» τόνισε.

Όπως σημείωσε, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρεται συχνά στην αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας κατά 60% με τα θύματα να είναι ως επί το πλείστων τις γυναίκες και τα παιδιά. Στη χώρα μας, κατά τη διάρκεια της καραντίνας  καταγράφηκε αύξηση από 4,4% σε 14,8%,  με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία της 2ης  Ετήσιας Έκθεσης για τη Βία κατά των Γυναικών της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής, Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας – για το έτος 2020.

Το 78% των περιπτώσεων ήταν γυναίκες που κακοποιήθηκαν για πρώτη φορά. Επιπλέον, η χώρα μας άγγιξε τον ασύλληπτο αριθμό των 17 γυναικοκτονιών μέσα στο 2021, γεγονός που έχει αναστατώσει όλη την κοινωνία. Για το λόγο αυτό, η κυβέρνηση προχώρησε σε μία σειρά δράσεων για την υποστήριξη των γυναικών με ένα ειδικό χαρτοφυλάκιο για την Ψυχική Υγεία προκειμένου να παρέχει υποστήριξη στον γενικό πληθυσμό και τις ευάλωτες ομάδες, όπως είναι οι γυναίκες και τα παιδιά μας που έχουν υποστεί κακοποίηση.

Μέσα από τις δράσεις αυτές είναι να προληφθούν τέτοια περιστατικά βίας, να βοηθηθούν οι γυναίκες αυτές και να βρουν δύναμη και τη φωνή για να τα καταγγείλουν σε ένα περιβάλλον που θα νιώθουν ότι τους παρέχει ασφάλεια και υποστήριξη για την αντιμετώπιση αυτού που βιώνουν.

Αναφερόμενη στα παιδιά η υφυπουργός είπε ότι πανδημία επέφερε σοβαρές επιπτώσεις ιδιαίτερα στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Με το κλείσιμο των σχολείων

στερήθηκαν τη δια ζώσης εκπαίδευση και αποχωρίστηκαν τους φίλους τους και τις δραστηριότητές τους. Λόγω των προστατευτικών μέτρων και του περιορισμού, τα παιδιά βίωσαν συναισθήματα ανασφάλειας, αίσθημα απώλειας, καθημερινό άγχος και φόβο,

και συχνά έχασαν την προοπτική και την αισιοδοξία τους.

Η σοβαρή απειλή της σωματικής και ψυχικής τους υγείας στις περιπτώσεις που βίωσαν φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας είτε προς τα ίδια, είτε προς τις μητέρες τους, ενέτεινε τα συναισθήματα αυτά. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών τα παιδιά εμφάνισαν προβλήματα με:

τη διατροφή και το βάρος τους, διαταραχές στον ύπνο, άγχος, καταθλιπτικό συναίσθημα, ακόμη και αυτοκτονικό ιδεασμό, εκρήξεις θυμού και βίαιες συμπεριφορές. Ενώ, παράλληλα με την ενδοοικογενειακή βία αυξήθηκαν και τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού.

Το υπουργείο Υγείας για να ανταποκριθεί σε αυτές τις προκλήσεις, δημιούργησε υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στην Κοινότητα, φιλικές προς το παιδί καθώς, η πανδημία έφερε στην επιφάνεια τις ελλείψεις του συστήματος ψυχικής υγείας και την ανάγκη δημιουργίας νέων δομών και υπηρεσιών.

 Ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδας χαιρετίζοντας την εκδήλωση επεσήμανε ότι αυτή πραγματοποιείται με την υποστήριξη του υπουργείου Υγείας και του μη κυβερνητικού οργανισμού ‘’Θάλπος’’ και είναι η συνέχεια μιας σειράς δράσεων που υλοποιεί ο Δήμος με σκοπό την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας για το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας, το οποίο πλήττει το πιο σημαντικό κύτταρο της κοινωνίας, της οικογένειας. «Για τον λόγο αυτό πρέπει όλοι οι φορείς να ενώσουμε τις δυνάμεις και τις φωνές μας, να γίνει σαφές και κατανοητό ότι καμία μορφή βίας δεν είναι αποδεκτή. Τέτοιες συμπεριφορές θα πρέπει να καταγγέλλονται, να απομονώνονται και να τιμωρούνται, για να πείσουμε τα θύματα της βίας ότι η σιωπή δεν είναι λύση, να τους παρέχουμε την στήριξη την ενημέρωση και τις εγγυήσεις για να αντιδράσουν, να γνωρίζουν ότι δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ μονοί τους, ότι είμαστε δίπλα τους» τόνισε ο δήμαρχος.

Ο αντιδήμαρχος Προαγωγής Δημόσιας Υγεία και καρδιολόγος, Παναγιώτης Λουσίδης τόνισε ότι χωρίς ψυχική υγεία, ένας άνθρωπος δεν μπορεί να τηρηθεί υγιής. Όσον αφορά την ενδοοικογενειακή βία, είπε ότι είναι δυο λέξεις πολύ επίκαιρες στις μέρες μας. «Αυτό που εκφράζουν  ανάγεται στις απαρχές της ανθρώπινης ιστορίας. Βία μέσα στους κόλπους της οικογένειας συνέβαινε πάντα, ενώ η βία είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη φύση και κυρίως λόγω του ρόλου του άντρα στις αρχαίες κοινωνίες. Έχουν χαθεί οι διακριτικοί ρόλοι και σε συνδυασμό με εξωτερικούς παράγοντες που λειτουργούν ως αρνητικά πρότυπα, τηλεόραση, ίντερνετ παιχνίδια βίας, ταινίες, η βία και η εγκληματικότητα αυξάνονται δραματικά και επηρεάζουν την οικογένεια. Ποια είναι η λύση; Να αρχίσει τώρα μια σοβαρή και επίμονη προσπάθεια ουσιαστικής διαπαιδαγώγησης ξεκινώντας από το σχολείο αλλά και από τους γονείς μέσα στην οικογένεια» σμείωσε ο κ. Λουσίδης.

Η πρόεδρος του ΘΑΛΠΩ Αθηνά Πάσσιου, εξήγησε με τη σειρά της ότι, ο φορέας Θάλπος-Ψυχική Υγεία υπό την εποπτεία του υπουργείου Υγείας τα τελευταία 17 χρόνια συμμετέχει ενεργά στην υλοποίηση ενός μεγάλου και σημαντικού έργου για την Ελλάδα, αυτού της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Μέσα από την λειτουργιά των μονάδων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης προσφέρει συνεχές καθημερινό έργο υποστηρίζοντας ψυχικά και φροντίζοντας τους ανθρώπους που φιλοξενούνται στις μονάδες του. «Δυστυχώς η πραγματικότητα είναι αμείλικτη για όλες τις γυναίκες» ανέφερε η κα Πάσσιου ενώ, παρουσίασε και το απόσπασμα μιας συγκλονιστικής μαρτυρίας η οποία λέει: «Θέλω εκείνος να ξέρει πως είναι να νιώθεις, να νιώθεις θήραμα. Να μπαίνεις σε ένα δωμάτιο και να ψάχνεις αμέσως την έξοδο διαφυγής. Πως είναι να είσαι παγιδευμένος όπου και να βρίσκεσαι. Σαν να είναι κολλημένος σε ένα παιχνίδι κρυφτού που δεν συμφώνησες ποτέ να παίξεις». «Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε γυναίκα που βιώνει κακοποίηση, να μιλήσει και να διεκδικήσει την ζωή που της αξίζει» τόνισε κλείνοντας την ομιλία της η κα Πάσσιου.

Τη σκυτάλη πήρε η κα Ιωάννα Ροτζιώκου, αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας – κοινωνιολόγος, υποψήφια Διδάκτωρ του Τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. του ΕΚΠΑ, και πρώην εκπρόσωπος Τύπου Ελληνικής Αστυνομίας δίνοντας σημαντικά στοιχεία για την ενδοοικογενειακή βία. Όπως ήδη είπε, το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας θεωρούνταν ένα αόρατο φαινόμενο, μια ιδιωτική υπόθεση. Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος έχει ξεκινήσει να μιλάει. Πριν από κάποιο χρονικό διάστημα ξεκίνησε στο εξωτερικό το κίνημα το MeToo, που ήρθε και στην  Ελλάδα, ενώ πραγματοποιούνται εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης του κοινού από φορείς. Οι συνέπειες είναι τραγικές σε ψυχολογικό, σωματικό επίπεδο και κοινωνικό επίπεδο.  Η ενδοοικογενειακή βία σύμφωνα με την ομιλήτρια, συναντάται σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, ένα φαινόμενο διαχρονικό. Το 2021 καταγγέλθηκαν 8.776 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, ενώ τα πραγματικά ποσοστά εκτιμάται ότι είναι πολύ περισσότερα καθώς δεν καταγγέλλονται.

«Μαθαίνουμε από πολύ μικροί όλοι να μεγαλώνουμε με ένα πολύ συγκεκριμένο πρότυπο. Οι γυναίκες υιοθετούμε ένα πρότυπο της γλυκιάς και της ευαίσθητης, ενώ οι άντρες του σκληρού και δυνατού, το οποίο αναπαράγεται από τα ΜΜΕ, τα βιβλία και το πρότυπο γίνεται στερεότυπο» τόνισε η κα Ροτζιώκου συμπληρώνοντας «Η βία δεν συναντάται μόνο στα κατωτέρα κοινωνικά και οικονομικά, μορφωτικά στρώματα και δεν  είναι αποτέλεσμα στιγμιαίας απώλειας ελέγχου».

Στην ελληνική αστυνομία υπάρχουν όπως είπε, συνολικά 73 ειδικές υπηρεσίες αντιμετώπισης ενδοοικογενειακής  βίας που βρίσκονται στην έδρα κάθε γενικής περιφερειακής αστυνομικής διεύθυνσης και ειδικά για τα παιδιά  υπάρχει η υποδιεύθυνση προστασίας ανηλίκων στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Βιντεοσκοπούνται οι καταθέσεις των παιδιών και αποστέλλονται κατευθείαν στον ανακριτή για να αποφεύγεται το παιδί να αναφέρει ξανά και ξανά αυτά που του έχουν συμβεί.