Ο Σύλλογος Καρκινοπαθών – Εθελοντών – Φίλων – Ιατρών Κ.Ε.Φ.Ι. Αθηνών πραγματοποίησε επιστημονική διαδικτυακή ημερίδα με τίτλο «Κλινικές Μελέτες».

Συντονίστρια της εκδήλωσης ήταν η κα Νέλλη Καψή, Δημοσιογράφος Υγείας, η οποία παρουσίασε το θέμα της ημερίδας και ανέφερε τις ποικίλες επιπτώσεις που είχε η πανδημία στην πορεία μεγάλου ποσοστού κλινικών μελετών. Έπειτα η Ζωή Γραμματόγλου, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συλλόγου Κ.Ε.Φ.Ι., απηύθυνε χαιρετισμό και τόνισε την ανάγκη ευαισθητοποίησης του κοινού για το θέμα των κλινικών μελετών, ώστε να μη διστάζουν οι ασθενείς να ενημερώνονται και να αποφασίζουν τη συμμετοχή τους σε κλινικές μελέτες, και με τον τρόπο αυτό να έχουν πρόσβαση πολύ νωρίτερα σε καινοτόμα φάρμακα που κανονικά θα έφταναν στην αγορά πολύ αργότερα.

Στη συνέχεια η κα Βαρβάρα Μπαρούτσου, MD, PhD, GFMD, EMAUD, Εσωτερικός Παθολόγος, Πρόεδρος ΕΛ.Ε.Φ.Ι., έκανε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα παρουσίαση με θέμα «Έρευνα για θεραπείες στον καρκίνο: Μαθαίνουμε για τις Κλινικές Μελέτες». Η κα Μπαρούτσου ανέλυσε τη διαδικασία της δημιουργίας νέων φαρμάκων, η οποία ξεκινά από τη μοριακή έρευνα και τον προσδιορισμό του θεραπευτικού στόχου, προχωρά στον εντοπισμό των παραγώγων που φαίνεται να επηρεάζουν τον στόχο αυτό, στη συνέχεια ορίζονται οι προδιαγραφές της κλινικής μελέτης, επιλέγονται οι κατάλληλοι ασθενείς για να λάβουν μέρος, και ακολούθως υλοποιούνται οι μελέτες, διαδικασία που κρατά συνήθως 10-12 χρόνια. Σε όλα τα στάδια μιας κλινικής μελέτης ελέγχεται τόσο η ασφάλεια όσο και η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.

Στη συνέχεια η κα Κορίνα Πατέλη-Bell, Πρόεδρος του Μη Κερδοσκοπικού Φορέα «FairLife-Φροντίδα και Πρόληψη για τον καρκίνο του πνεύμονα» απηύθυνε χαιρετισμό και μοιράστηκε την εμπειρία της αναφορικά με τα εμπόδια στην πρόσβαση των ασθενών σε κλινικές μελέτες. Η κυρία Πατέλη με αφορμή την ιστορία του συζύγου της έδωσε έμφαση στα οφέλη που αποκομίζουν από τις κλινικές μελέτες οι ασθενείς με καρκίνο, ώστε να έχουν πολύ νωρίτερα πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα και θεραπείες που δεν είναι ακόμα διαθέσιμες για την πάθησή τους.

Ακολούθως, εκ μέρους της εταιρείας IQVIA Ελλάδας, χαιρετισμό απηύθυνε η κα Παναγιωτίδου Μαρία.

Επόμενη ομιλία ήταν αυτή του κ. Κούβελα, Καθηγητής Κλινικής Φαρμακολογίας Α.Π.Θ.. Ο κ. Κούβελας  μεταξύ άλλων τόνισε πόσο σημαντικό είναι στις κλινικές μελέτες να είναι σαφές και ξεκάθαρο τι ακριβώς ψάχνουμε και ποιοι ακριβώς είναι εκείνοι που θα πρέπει να συμμετέχουν. Επίσης, έδωσε έμφαση στη σημασία του αυστηρού σχεδιασμού με στόχο την ασφάλεια των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων.

Τη σκυτάλη πήρε ο κος Μιχάλης Λιόντος, Παθολόγος-Ογκολόγος στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα. Η παρουσίασή του είχε θέμα «Προσέγγιση και εμπόδια των ασθενών στις Κλινικές Μελέτες» Όπως τόνισε ο κ. Λιόντος, το 80% των κλινικών μελετών αποτυγχάνουν να ολοκληρώσουν στο προγραμματισμένο διάστημα την ένταξη ασθενών, το 50% καθυστερούν 1-6 μήνες την ολοκλήρωση της ένταξης των ασθενών και το 30% των κέντρων που συμμετέχουν αποτυγχάνουν να εντάξουν ασθενείς σε μια κλινική μελέτη. Η μη έγκαιρη ένταξη ασθενών σε μια κλινική μελέτη έχει ως συνέπεια την σημαντική αύξηση του κόστους, τη μη πραγματοποίησή της και άρα σημαντική καθυστέρηση στην έγκριση του φαρμάκου που θα βοηθήσει τον ασθενή.

Τα πιο σημαντικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεράσει ο ασθενής για να πάρει μέρος σε μια κλινική μελέτη είναι πέντε, σύμφωνα με τον κ. Λιόντο. Πρώτα από όλα η προκατάληψη ότι όσοι συμμετέχουν σε κλινικές μελέτες αντιμετωπίζονται ως «πειραματόζωα». «Οι κλινικές μελέτες διενεργούνται βάσει συγκεκριμένων επιστημονικών δεδομένων και γίνονται για να δοκιμάσουν μια θεραπεία πιθανόν αποτελεσματικότερη από την ήδη υπάρχουσα», τόνισε ο κ. Λιόντος. Δεύτερο σημαντικό εμπόδιο, είναι η ανησυχία που έχουν οι ασθενείς για τον κίνδυνο πιθανόν ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στις μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες φάσης 3, το προφίλ ασφαλείας του φαρμάκου είναι γνωστό σε μεγάλο βαθμό. Μια ακόμα ανησυχία των ασθενών είναι το εικονικό φάρμακο.

«Οι ασθενείς που το παίρνουν όχι μόνο δεν υποθεραπεύονται, όπως λανθασμένα πιστεύουν, αλλά αντίθετα λαμβάνουν την καλύτερη δυνατή θεραπεία που είναι διαθέσιμη», τόνισε ο κ. Λιόντος. Δύο ακόμα σημαντικά εμπόδια που έθιξε ο ίδιος είναι η πολυπλοκότητα στις διαδικασίες που έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία 10 χρόνια, αλλά και οικονομικά θέματα που απασχολούν τους ασθενείς και θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψιν. Όπως επισήμανε, πολλοί ασθενείς κατοικούν σε νησιά ή αρκετά μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα και η συχνή μετάβασή τους στο νοσοκομείο είναι για αρκετούς ένα σημαντικό κόστος.

Από την πλευρά του, ο Ιωάννης Μούντζιος, MD, MSc, PhD, Παθολόγος Ογκολόγος στη B’ Ογκολογική Κλινική και Μονάδα Κλινικών Μελετών του Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν, εστίασε στο τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του σε μια κλινική μελέτη. Όπως τόνισε η συμμετοχή ενός ασθενή σε μια μελέτη δεν είναι μονόδρομος και η μη συμμετοχή του σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει χειρότερη θεραπευτική αντιμετώπιση. Ο κ. Μούντζιος τόνισε επίσης τι σημαίνει για ένα ασθενή να εντάσσεται στον κλάδο του εικονικού φαρμάκου, και τέλος μίλησε για το κόστος της νοσηλείας σε περίπτωση που χρειαστεί για όσους ασθενείς συνεργάζονται με ιδιωτικά νοσοκομεία. Όπως είπε, ενώ το κόστος των φαρμάκων, εξετάσεων και της ημερήσιας νοσηλείας μιας κλινικής δοκιμής καλύπτεται από την εταιρεία, το κόστος μιας έκτακτης νοσηλείας σε ένα ιδιωτικό νοσοκομείο δεν καλύπτεται και αυτό είναι κάτι που πρέπει να το γνωρίζουν οι ασθενείς.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη των εταιρειών Roche Diagnostics Hellas, AstraZeneca και IQVIA.

Ο Σύλλογος Κ.Ε.Φ.Ι. ιδρύθηκε την άνοιξη του 2004 στην Αθήνα, με στόχο να προσφέρει συναισθηματική, ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη στους ογκολογικούς ασθενείς και τα μέλη των οικογενειών τους, καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σχετικά με τον καρκίνο. Παρέχει ατομικές και ομαδικές συνεδρίες ψυχολογικής υποστήριξης, διοργανώνει ομιλίες, επιστημονικές ημερίδες, δράσεις και εκδηλώσεις σχετικές με τον καρκίνο, ενώ ενημερώνει τους ογκολογικούς ασθενείς για τις κοινωνικές παροχές που δικαιούνται.