Νέα επικουρική θεραπεία ενήλικων ασθενών με καρκίνο του οισοφάγου ή της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής, οι οποίοι παρουσιάζουν υπολειπόμενη ιστολογικά νόσο ύστερα από προηγούμενη λήψη νεοεπικουρικής χημειοακτινοθεραπείας. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίζεται σε αποτελέσματα από τη μελέτη Φάσης 3 CheckMate -577, σύμφωνα με τα οποία η θεραπεία με nivolumab μετά από νεοεπικουρική χημειοακτινοθεραπεία και πλήρη χειρουργική αφαίρεση, διπλασίασε την ελεύθερη νόσου επιβίωση (DFS) σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, στο σύνολο των τυχαιοποιημένων ασθενών. Σημειώνεται ότι η ελεύθερη νόσου επιβίωση (DFS) ήταν το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της μελέτης, ενώ το προφίλ ασφάλειας του nivolumab ήταν αντίστοιχο με εκείνο που έχει αναφερθεί σε παλαιότερες μελέτες.

Ο καρκίνος του οισοφάγου είναι η όγδοη πιο συχνή μορφή καρκίνου και η έκτη πιο κοινή αιτία θανάτου λόγω καρκίνου παγκοσμίως. Το 2020 καταγράφτηκαν περίπου 600.000 νέα περιστατικά καρκίνου του οισοφάγου και περισσότεροι από 540.000 θάνατοι. Οι δύο πιο συχνές μορφές καρκίνου του οισοφάγου είναι το  καρκίνωμα εκ πλακωδών κυττάρων και το αδενοκαρκίνωμα, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 85% και 15% του συνόλου των διαγνωσθέντων περιστατικών καρκίνου του οισοφάγου, αντίστοιχα. Ωστόσο, η ιστολογική κατάσταση των καρκινικών όγκων του οισοφάγου ποικίλλουν ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή, με το υψηλότερο ποσοστό περιστατικών οισοφαγικού αδενοκαρκινώματος να παρατηρείται στη Βόρεια Αμερική (65%) και την Ευρώπη (~40%).

Ο γαστρικός καρκίνος, γνωστός και ως καρκίνος του στομάχου, είναι η πέμπτη πιο συχνή μορφή καρκίνου και η τρίτη πιο κοινή αιτία θανάτου λόγω καρκίνου παγκοσμίως. Το 2020 καταγράφηκαν περισσότερα από 1.000.000 νέα περιστατικά και περίπου 770.000 θάνατοι. Υπάρχουν αρκετές μορφές καρκίνου οι οποίες είναι δυνατόν να χαρακτηριστούν ως καρκίνος του στομάχου, μεταξύ των οποίων ορισμένοι τύποι καρκίνου που αναπτύσσονται στη γαστρο-οισοφαγική συμβολή, την περιοχή της πεπτικής οδού όπου ενώνεται ο οισοφάγος με το στομάχι. Παρόλο που ο καρκίνος της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής είναι λιγότερο συχνός σχέση με τον περιφερικό γαστρικό καρκίνο, παρατηρείται αύξηση των διαγνώσεων νέων περιστατικών.

Τα αποτελέσματα της μελέτης CheckMate -577 παρουσιάστηκαν στο διαδικτυακό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO) που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2020, καθώς και στο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) που έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 2021.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά στη χρήση του nivolumab για την επικουρική θεραπεία ενήλικων ασθενών με καρκίνο του οισοφάγου ή της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής οι οποίοι παρουσιάζουν υπολειπόμενη ιστολογικά νόσο μετά από προηγούμενη νεοεπικουρική χημειοακτινοθεραπεία, στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην Ισλανδία, στο Λιχτενστάιν και στη Νορβηγία. Επιπλέον, το nivolumab έλαβε έγκριση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) τον Μάιο του 2021 για την επικουρική θεραπεία του καρκίνου του οισοφάγου ή της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής, ο οποίος έχει αφαιρεθεί πλήρως χειρουργικά, σε ασθενείς που παρουσιάζουν υπολειπόμενη ιστολογικά νόσο αφού έχουν ήδη λάβει χημειοακτινοθεραπεία.

Αποτελέσματα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της μελέτης CheckMate -577

Τα αποτελέσματα από τη μελέτη CheckMate -577 περιλαμβάνουν τα εξής:

  • Ελεύθερη νόσου επιβίωση (DFS): Η διάμεση ελεύθερη της νόσου επιβίωση ήταν 22,4 μήνες σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με nivolumab (95% Διάστημα Εμπιστοσύνης [CI]: 16,6 έως 34,0) σε σύγκριση με 11,0 μήνες σε ασθενείς που έλαβαν εικονικό φάρμακο (95% CI: 8,3 έως 14,3). Το nivolumab μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής της νόσου ή θανάτου κατά 31% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (Λόγος Κινδύνου [HR] 0,69· 96,4% CI: 0,56 έως 0,86· p=0,0003).
  • Ασφάλεια: Η επίπτωση οποιωνδήποτε σχετιζόμενων με τη θεραπεία ανεπιθύμητων ενεργειών (TRAEs), συμπεριλαμβανομένων ανεπιθύμητων ενεργειών οποιουδήποτε βαθμού και Βαθμού 3-4, ήταν 71% και 13% στους ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με nivolumab σε σύγκριση με 46% και 6% στους ασθενείς που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Σοβαρές σχετιζόμενες με τη θεραπεία ανεπιθύμητες ενέργειες (TRAEs) οποιουδήποτε βαθμού και Βαθμού 3-4 εμφανίστηκαν σε ποσοστό μικρότερο του 10% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με nivolumab (οποιουδήποτε βαθμού στο 8%, Βαθμού 3-4 στο 6%) σε σύγκριση με το 3% και 1% των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Επιπλέον, το ποσοστό διακοπής της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών οποιουδήποτε βαθμού και στα δύο σκέλη θεραπείας ήταν χαμηλό (9% για το nivolumab έναντι 3% για το εικονικό φάρμακο).

 

Σχετικά με τη μελέτη CheckMate -577

Η μελέτη CheckMate -577 είναι μία τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική, διπλά-τυφλή μελέτη Φάσης 3 που αξιολογεί το nivolumab ως επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με καρκίνο του οισοφάγου ή της γαστρο-οισοφαγικής συμβολής, οι οποίοι ύστερα από χειρουργική αφαίρεση του όγκου, έχουν λάβει νεοεπικουρική χημειοακτινοθεραπεία και δεν έχουν πετύχει πλήρη ιστολογική ανταπόκριση. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της κλινικής μελέτης είναι η ελεύθερη νόσου επιβίωση (DFS) και το δευτερεύον καταληκτικό σημείο είναι η συνολική επιβίωση (OS). Μετά τη λήψη νεοεπικουρικής χημειοακτινοθεραπείας και την πλήρη χειρουργική αφαίρεση (trimodality therapy), συνολικά 794 ασθενείς κατανεμήθηκαν τυχαία ώστε να λάβουν θεραπεία με εικονικό φάρμακο (n=262) ή nivolumab (n=532) 240 mg μέσω ενδοφλέβιας έγχυσης κάθε δύο εβδομάδες για διάστημα 16 εβδομάδων, ακολουθούμενη από θεραπεία με εικονικό φάρμακο ή nivolumab 480 mg κάθε τέσσερις εβδομάδες έως την εμφάνιση εξέλιξης της νόσου, μη αποδεκτής τοξικότητας ή την ανάκληση της συναίνεσης. Η μέγιστη συνολική διάρκεια θεραπείας ανέρχεται σε ένα έτος. Όσον αφορά στη συνολική επιβίωση (OS), η παρακολούθηση των ασθενών βρίσκεται σε εξέλιξη.