Αρχική Άρθρα Υγείας Ανθρώπινος ιός θηλωμάτων (HPV): Γιατί η κλινική διατροφή είναι επιτακτική

Ανθρώπινος ιός θηλωμάτων (HPV): Γιατί η κλινική διατροφή είναι επιτακτική

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Ο ιός του ανθρώπινου θηλώματος (HPV) είναι πανταχού παρών. Το γεννητικό HPV είναι η συνηθέστερη σεξουαλικά μεταδιδόμενη ασθένεια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπολογίζεται ότι 6,2 εκατομμύρια άνθρωποι προσβάλλονται κάθε χρόνο(1). Έχουν αναγνωριστεί περισσότεροι από 100 τύποι HPV. Πάνω από 40 από αυτούς μπορούν να μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων, προκαλώντας κονδυλώματα, κυτταρικές ανωμαλίες ακόμη και καρκίνο. Ο HPV δεν αποτελεί μία μόνη προϋπόθεση. Αντ ‘αυτού, είναι ένας όρος ομπρέλα για ένα σύνολο περισσότερων από 100 τύπων στελεχών. Από αυτά τα στελέχη, 40 είναι υπεύθυνα για κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων και τους ιούς που μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Υπάρχουν 7 πιθανές αιτίες καρκίνου του τραχήλου της μήτρας (HPV 6 και 11, οι οποίες είναι λιγότερο επιβλαβείς από τους HPV 16, 18, 31, 33 και 45). Αυτά τα ίδια στελέχη οδηγούν στον καρκίνο του πρωκτού, του λαιμού και του στόματος σε σεξουαλικά ενεργά αρσενικά και θηλυκά.

Συμπτώματα του HPV

Οι άνδρες είναι συνήθως σιωπηλοί φορείς, Οι περισσότερες γυναίκες επίσης δεν θα αναπτύξουν ποτέ συμπτώματα διότι η μόλυνση από τον HPV είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη – αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού καταπολεμά τον ιό από μόνο του. Το τεστ Παπανικολάου, είναι μια απαραίτητη εξέταση για τις γυναίκες με την οποία ο γιατρός παίρνει ένα κυτταρικό δείγμα από τον τραχηλικό ιστό για κυτταρική ανάλυση για να αξιολογήσει τις κυτταρικές αλλαγές, που ονομάζονται τραχηλικές άτυπες ή τραχηλικές δυσπλασίες. Ενώ οι κηλίδες και ο πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή είναι τα πιο κοινά συμπτώματα, η τεστ PAP είναι ο μόνος τρόπος για τον προσδιορισμό του πραγματικού κινδύνου για τις αλλαγές του τραχήλου της μήτρας. Η ύπαρξη συνήθων εξετάσεων PAP μειώνει τον κίνδυνο μιας γυναίκας να αναπτύξει καρκίνο που σχετίζεται με τη λοίμωξη από τον HPV. Οι διαγνώσεις που διοργανώνονται από τη σοβαρότητα της τραχηλική δυσπλασία (του τραχήλου της μήτρας Ενδοκυττάρια Νεοπλασία 1, CIN2, CIN3 και καρκίνους (Αλλά τι καθορίζει εαν το άτομο αναπτύσσει μια εμμένουσα λοίμωξη από HPV, ή αν θα καθαρίσει απο μόνο του).

Τι πρέπει να κάνετε για τον HPV;

Παρά την υψηλή αποτελεσματικότητα του εμβολίου(3), ο επιπολασμός των λοιμώξεων μπορεί να αυξάνεται. Μελέτες δείχνουν ότι η συμμόρφωση με το εμβόλιο είναι χαμηλή, πιθανώς λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης του κοινού στην ασφάλεια του εμβολίου (βλέπε αναφορές επίπτωσης για θανάτους και ανεπιθύμητες ενέργειες εδώ: http://www.nvic.org). Τα στοιχεία από την έρευνα της Αμερικανικής Εθνικής Εξέτασης για την Υγεία και τη Διατροφή κατά την περίοδο 2009-2010 διαπίστωσαν ότι ο επιπολασμός των λοιμώξεων από HPV στις γυναίκες είναι 42,7% στον τράχηλο και 3,8% στο στόμα και το λαιμό(2). Οι γυναίκες με στοματικές λοιμώξεις από HPV ήταν επίσης 5 φορές πιο πιθανό να έχουν μόλυνση από τον τραχηλικό HPV, πράγμα που σημαίνει ότι οι λοιμώξεις από HPV σε αυτές τις δύο θέσεις δεν είναι ανεξάρτητες(2). Έτσι, η γενική υγεία του σώματος και ευαισθησία, παρά η έκθεση, μπορεί να είναι το ζήτημα.Η εκπαίδευση και η διατροφή μπορεί να είναι ο σύνδεσμος που λείπει. Οι παράγοντες διατροφής και τρόπου ζωής μπορούν να διαδραματίσουν είτε θετικό είτε επιζήμιο ρόλο στο γενικό επίπεδο υγείας ενός ατόμου. Ενώ υπήρξε μαζική προώθηση του εμβολίου HPV, οι προσπάθειες του πληθυσμού για την προαγωγή ενός υγιεινού τρόπου ζωής και διατροφής ήταν ελάχιστες στην καλύτερη περίπτωση. Η έλλειψη πληροφοριών για την υγεία σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου του HPV και την πρόληψη και τις στρατηγικές του τρόπου ζωής για τη θεραπεία του, αφήνουν το κοινό να αισθάνεται συγκεχυμένο και αδύναμο για τις επιλογές τους. Ενώ η έρευνα είναι πίσω, υπάρχουν πολλοί παράγοντες κινδύνου και παρεμβάσεις που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή που πρέπει να ενημερώνεται το κοινό, ώστε να γνωρίζουν πώς να αποτρέπουν και να αντιμετωπίζουν καλύτερα την τρέχουσα κατάσταση τους.    

Πώς μεταδίδεται η HPV λοίμωξη;

Ο HPV μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής (κολπικής, πρωκτικής ή με το στοματικό σεξ). Η διείσδυση κατά την σεξουαλική πράξη δεν είναι απαραίτητη για να υπάρχει μόλυνση. Ο HPV μεταδίδεται και με άμεση επαφή δέρμα με δέρμα. Η σεξουαλική επαφή με ένα σύντροφο που έχει τον ιό, ανεξάρτητα από το φύλο του, είναι ο πιο κοινός τρόπος μετάδοσης της λοίμωξης. Είναι πιθανόν κάποιος να μολυνθεί με περισσότερους από έναν HPV ιούς.

Υπολογίζεται ότι οι περισσότεροι έρχονται σε επαφή με τον ιό τα πρώτα 2-3 χρόνια της σεξουαλικής τους ζωής. Στο 90% των περιπτώσεων ο οργανισμός αντιμετωπίζει με επιτυχία την λοίμωξη και ο οργανισμός «καθαρίζεται» από τον ιό.

 Πως προλαμβάνεται η λοίμωξη από τον HPV;

Υπάρχουν κάποιοι τρόποι που μπορούν να σας βοηθήσουν, ώστε να ελαττώσετε τις πιθανότητες να εκτεθείτε σε μόλυνση από τον HPV.

  • Κυκλοφορούν εμβόλια που προστατεύουν από ορισμένους τύπους του ιού HPV. Οι τύποι αυτοί είναι υπεύθυνοι για το 70-80% των καρκίνων που σχετίζονται με τους ιούς HPV συνολικά.
  • Περιορισμός του αριθμού των σεξουαλικών συντρόφων.
  • Χρησιμοποιήστε προφυλακτικά για να μειώσετε τον κίνδυνο μόλυνσης όταν έχετε κολπικό, πρωκτικό ή στοματικό σεξ. Τα προφυλακτικά δεν μπορούν να σας προστατεύσουν πλήρως έναντι της λοίμωξης από τον HPV. Ο HPV μπορεί να μεταδοθεί με την επαφή της επιφάνειας του δέρματος που δεν καλύπτεται από το προφυλακτικό.
  • Οι γυναίκες που καπνίζουν έχουν 2-3 φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ανωμαλιών του τραχήλου της μήτρας λόγω μειωμένων αντιοξειδωτικών και αυξημένων βλαβών από ελεύθερες ρίζες που μειώνουν την ανταπόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος για την καταπολέμηση του ιού. Τα αποτελέσματα μιας μεγάλης προοπτικής μελέτης επιβεβαίωσαν ότι το κάπνισμα καπνού αποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύνου για τους σοβαρότερους τύπους δυσπλασίας του τραχήλου της μήτρας (CIN3) καθώς και για το CIS και ακόμη πιο σοβαρό ICC4. Η διακοπή του καπνίσματος απαιτείται για την ανάρρωση από τον HPV.
  • Η μακροχρόνια χρήση των αντισυλληπτικών από το στόμα (πάνω από 5 χρόνια, καθώς και άλλων φαρμάκων όπως η ακεταμινοφαίνη και η ιβουπροφαίνη) μπορεί να είναι υπεύθυνη για την έλλειψη θρεπτικών ουσιών των κρίσιμων αντιοξειδωτικών (φολικό οξύ, βιταμίνη C και ψευδάργυρος) στους ιστούς έναντι καταστάσεων που προκαλούνται από τον HPV.
  • Το αλκοόλ καταστρέφει τα κύτταρα και ξεπλένει τα βασικά θρεπτικά συστατικά από το σώμα για την ανοσοποιητική υγεία (Β1, Β12, φολικό οξύ και ψευδάργυρο). Ένας σύνδεσμος έχει καθιερωθεί σε γυναίκες που καταναλώνουν δύο ή περισσότερες μερίδες οινοπνευματωδών ποτών ημερησίως με μόνιμη μόλυνση του στόματος από τον HPV5.
  • Φρούτα, λαχανικά και συμπληρώματα. Εκείνοι που τρώνε μια φτωχή διατροφή με θρεπτικά συστατικά, δηλαδή ανεπαρκείς μερίδες φρούτων και λαχανικών, λείπουν βασικά θρεπτικά συστατικά.

Θρεπτικά συστατικά που έχουν ερευνηθεί για λοιμώξεις και ανοσία HPV.

Εάν έχετε διαγνωστεί με μη φυσιολογικά κύτταρα του τραχήλου της μήτρας ή με δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας, αντί να περιμένετε το επόμενο τεστ PAP, για να βελτιώσετε την αντιοξειδωτική προστασία και να ενισχύσετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα; Τα διατροφικά προγράμματα μπορούν να περιλαμβάνουν τρόφιμα και συμπληρώματα για την αύξηση των συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, καθώς και τη βελτίωση της άμυνας, ώστε το σώμα να μπορεί να καταπολεμήσει τον ιό μόνο του:

Υψηλή πρόσληψη θρεπτικών ουσιών. Μια δίαιτα πλούσια σε πράσινα, κίτρινα, πορτοκαλιά, κόκκινα και σταυροειδή λαχανικά έχει αποδειχθεί ότι είναι ο καλύτερος τρόπος να ενσωματωθούν τα βασικά θρεπτικά συστατικά στη διατροφή. Όταν ειδικά αντιοξειδωτικά όπως οι βιταμίνες Α, C, Ε, το φολικό οξύ, τα καροτενοειδή και το λυκοπένιο είναι χαμηλά, ο HPV είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Επιπλέον, τα σταυρανθή λαχανικά, με φυσικά επίπεδα ινδολ-3-καρβινόλης και Sulforaphanes έχουν μεγάλες ικανότητες καταπολέμησης του καρκίνου.

Αυξήστε την αλκαλικότητα και μειώστε το οξύ. Μπορείτε να μετρήσετε την οξύτητα των ούρων σας χρησιμοποιώντας μια ταινία ελέγχου pH. Αναπνεύστε τον αλατισμένο αέρα και τρώτε από τη θάλασσα. Τα θαλασσινά περιέχουν βασικά μέταλλα όπως το ιώδιο, το μαγνήσιο, το ασβέστιο, το βόριο, το σελήνιο και τον ψευδάργυρο, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση ενός υγιούς ανοσοποιητικού συστήματος, της υγιούς λειτουργίας του θυρεοειδούς, του μεταβολισμού και των ηλεκτρολυτών. Αν ολόκληρο το σώμα σας είναι υγιέστερο, ευαίσθητοι ιστοί όπως ο τράχηλός σας θα ανταποκριθούν θετικά.Έκθεση στη βιταμίνη του ήλιου. Μην ξεχνάτε ότι η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για την ομαλοποίηση της ανοσολογικής αντίδρασης. Το ορυκτό μαγνήσιο αλμυρού νερού απαιτείται προκειμένου η βιταμίνη D να βοηθήσει στην σωστή απορρόφηση του ασβεστίου.Αφήστε το πρόχειρο φαγητό πίσω. Οι μεταποιημένες τροφές είναι πλούσιες σε νάτριο, ραφιναρισμένη ζάχαρη, επεξεργασμένο άσπρο αλεύρι και ζωικά προϊόντα με ορμόνες και άλλα κακά λίπη, προκαλώντας φλεγμονή και ληστεύοντας απο το σώμα την απαραίτητη τροφή.Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και πολλά βασικά θρεπτικά συστατικά που έχουν μελετηθεί σε σχέση με τον HPV, την δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας και τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Παρόλο που δεν υπάρχει εγγύηση που μπορείτε να αποκαταστήσετε φυσικά από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, η διατροφή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με ιατρικές διαδικασίες για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων και την προστασία της ανταπόκρισης του ατόμου στην έκθεση του HPV.

Μελέτες

Φολικό οξύ: Τα χαμηλά επίπεδα ορού και των ερυθρών αιμοσφαιρίων είναι μέτρια, αλλά όχι σημαντικά, που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο διηθητικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας6. Εάν βρίσκεστε σε χάπια από του στόματος αντισύλληψης, πίνετε αλκοόλ ή λαμβάνετε ιβουπροφαίνη ή άλλα αναλγητικά, είναι πιθανότερο να έχετε ανεπαρκή ποσότητα φολικού οξέος στο σώμα. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα χαμηλά επίπεδα φολικού ορού συνδέονται με την δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας και τα υψηλά επίπεδα του φολικού αίματος συνδέονται με την πρόληψη της CIN I (αυχενική δυσπλασία) (8,9). Η βελτίωση των αποτελεσμάτων της δυσπλασίας του τραχήλου με τη χρήση συμπληρώματος φυλλικού οξέος είναι επίσης καλά τεκμηριωμένη(10), παρουσιάζοντας βελτίωση όταν χρησιμοποιούνται έως και 10 mg ημερησίως για 3-6 μήνες.

Ινσουλ-3-καρβινόλη, σουλφουροφάνες και DIM: Μελέτες δείχνουν ότι αυτό το εκχύλισμα από λάχανο ή σταυροειδή λαχανικά, το 1-3-C και η δραστική μορφή του DIM, έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει και ακόμη να θεραπεύσει έναν αριθμό κοινών καρκίνων σχετιζόμενων με οιστρογόνα. Σε μια διπλή τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, 30 ασθενείς με CIN II-III (μέτρια έως σοβαρή τραχηλική δυσπλασία) επιβεβαίωσαν με βιοψία έλαβαν είτε εικονικό φάρμακο είτε ημερήσιες δόσεις των 200 ή 400 mg 1-3-C ημερησίως για 12 εβδομάδες. Κανένας από τους 10 ασθενείς με εικονικό φάρμακο δεν είχε πλήρη υποχώρηση της CIN, ενώ τέσσερις στους οκτώ ασθενείς στην ομάδα των 200 mg ημερησίως και τέσσερις στους εννέα στην ομάδα 400 mg ανά ημέρα είχαν πλήρη υποχώρηση(12). Ανάλογα με την ποιότητα της διατροφής και του τρόπου ζωής σας, ένα πολυβιταμινούχο και ανόργανο συμπλήρωμα για γυναίκες που περιλαμβάνει αντιοξειδωτικά όπως οι βιταμίνες A, C, E, CoQ10, λυκοπένιο, λουτεΐνη, σελήνιο και ψευδάργυρο μπορεί να είναι απαραίτητες για την καλή υγεία του τραχήλου της μήτρας. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα επίπεδα CoQ10 και βιταμίνης Ε στο αίμα ήταν σημαντικά χαμηλότερα σε ασθενείς με διαγνωσμένο καρκίνο του τραχήλου της CIN από ό, τι στους μάρτυρες(13). Μια άλλη μελέτη αποκάλυψε ότι τα επίπεδα CoQ10 από τα ίδια τα επιθηλιακά κύτταρα του τραχήλου της μήτρας ήταν σημαντικά χαμηλότερα στις γυναίκες που διαγνώστηκαν με CIN(14).

Η βιταμίνη C σε οποιαδήποτε μορφή είναι ένα από τα κύρια αντιοξειδωτικά του σώματος. Επίσης, λειτουργεί για να επανακυκλοφορήσει τη Βιταμίνη Ε, ένα από τα πιο σημαντικά αντιοξειδωτικά του σώματος. Ενώ είναι γνωστό ότι οι γυναίκες με δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης C(15) στο αίμα, τα οφέλη της Βιταμίνης C είναι πολυάριθμα. Μια μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες με υψηλή πρόσληψη διατροφικής βιταμίνης C είχαν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης τραχηλικής δυσπλασίας(16). Μια άλλη μελέτη κορεατικών γυναικών εξέτασε 58 περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας CIN και τις συνέκρινε με 86 γυναίκες με φυσιολογικά αποτελέσματα της δοκιμής PAP – σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης C από την ομάδα ελέγχου(17).

Πράσινο Τσάι: Το Epigallocatechin-3-gallate (EGCG) είναι το πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό πολυφαινόλης από το πράσινο τσάι, το οποίο είναι γνωστό ότι εμποδίζει τον υποδοχέα επιδερμικού αυξητικού παράγοντα, έναν παράγοντα που χρειάζεται για την ανάπτυξη του τραχηλικού κυττάρου. Μια πρόσφατη μελέτη εξέτασε 51 γυναίκες με HPV θετική δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας και τις διένειμε σε 4 ομάδες, σε σύγκριση με 39 μάρτυρες. Η αλοιφή πράσινου τσαγιού εφαρμόστηκε τοπικά σε 27 ασθενείς δύο φορές την εβδομάδα. 20 από τους 27 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε αγωγή με αλοιφή παρουσίασαν ανταπόκριση. Μία τυποποιημένη κάψουλα EGCG ελήφθη καθημερινά για 8 έως 12 εβδομάδες. Έξι από τους 10 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με κάψουλα EGCG μόνο έδειξαν ανταπόκριση. Συνολικά, παρατηρήθηκε ένα ποσοστό απόκρισης 69% για θεραπεία με εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού, σε σύγκριση με ένα ρυθμό αυθόρμητης βελτίωσης απόκρισης 10% στους ελέγχους. Μία θετική απόκριση σήμαινε βελτίωση της στάσης της δυσπλασίας του τραχήλου.

Το Coriolus Versicolor (Reishi, Shiitake, Cordyceps και Coriolus) είναι ένα ανοσοποιητικό μανιτάρι που χρησιμοποιείται συνήθως για τις ιδιότητες που ενισχύουν την υγεία του. Ως γνωστό ανοσο-ρυθμιστή, έχει μελετηθεί για τις ιδιότητες βελτίωσης του ανοσοποιητικού της. Έχει μελετηθεί ως προς την ικανότητά του να βελτιώνει την ανοσολογική απόκριση στον HPV και να αναστρέφει τα αρχικά στάδια του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας (19). Σε μια πορτογαλική μελέτη, το Coriolus versicolor έκλεισε τα υψηλού κινδύνου στελέχη του HPV που είναι γνωστό ότι προκαλούν δυσπλασία του τραχήλου και καρκίνο του τραχήλου της μήτρας 39 γυναίκες. Όλες οι γυναίκες είχαν το ισοδύναμο CIN 1 ή 2. Μετά από ένα χρόνο, 9 από τις 10 γυναίκες που συμπληρώθηκαν με 3000 mg Coriolus versicolor είχαν αρνητικό αποτέλεσμα για τον HPV, σε σύγκριση με μόλις 1 στις 12 γυναίκες με εικονικό φάρμακο. Επιπλέον, 13 από τους 18 ασθενείς με Coriolus επανήλθαν σε φυσιολογικά αποτελέσματα PAP, σε σύγκριση με 10 από τις 21 μη συμπληρωμένες γυναίκες.

Resveratrol: Σε μία μελέτη in vitro, η θεραπεία με ρεσβερατρόλη (150-250 μmol / l) που εφαρμόστηκε για 48 ώρες αύξησε τη διακοπή κυτταρικού κύκλου σε θετικά καρκινικά κύτταρα HPV18 και HPV16 (21). Επιπλέον, χαμηλότερη δόση ρεσβερατρόλης (50 μmol / παρόμοια επίδραση, υποδηλώνοντας ότι αυτό το φαινόμενο δεν εξαρτάται απαραίτητα από τη δόση και ότι ακόμη και μια χαμηλή δόση θεραπείας με ρεσβερατρόλη αλλάζει την έκφραση του γονιδίου του καρκίνου τόσο στα HPV18 όσο και στα HPV16 θετικά κύτταρα. Η μελέτη αυτή υπόσχεται ότι η ρεσβερατρόλη χρησιμοποιεί διαφορετικούς μηχανισμούς για να διεγείρει τη θανάτωση των καρκινικών κυττάρων του τραχήλου της μήτρας.

Οι τοπικές θεραπείες είναι επίσης σημαντικές.

Πολυβιταμίνες

Οι πολυβιταμίνες είναι ένας τρόπος που οι ασθενείς με HPV μπορούν να λάβουν τις προαναφερθείσες βιταμίνες. Ωστόσο, πολύ γνωστές πολυβιταμίνες ενδέχεται να μην είναι η καλύτερη επιλογή επειδή οι εμπορικές μάρκες περιέχουν μεγάλο ποσοστό καθημερινής χρήσης σιδήρου, το οποίο μπορεί να είναι ενοχλητικό για τους ασθενείς με HPV. Ορισμένες βιταμίνες που πωλούνται σε καταστήματα υγιεινής και φυσικής διατροφής, όπως το React® HyPerVital, περιέχει όλες τις απαραίτητες δόσεις βιταμινών αλλά δεν περιέχει σίδηρο, καθιστώντας το επιλογή για τους ασθενείς και επιλογή του ιατρείου Παιδικής & Νεανικής Γυναικολογίας.

Dr.Σταύρος Π.Δέρδας M.D.,M.Sc.,Ph.D.  Μοριακός Ογκολόγος,επιστημονικός συνεργάτης στην ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Α.Ε http://www.analysi.gr/

Ανθρώπινος ιός θηλωμάτων (HPV): Γιατί η κλινική διατροφή είναι επιτακτική
5 1