Eπιμέλεια: Εύα Ντελιδάκη
Η λέξη "Ayurveda" σημαίνει επιστήμη της ζωής(Ayu = ζωή, Veda = επιστήμη).
Ayurveda είναι το αρχαίο σύστημα της ιατρικής,το οποίο χρονολογείται γύρω στο 1500 π.Χ. και 500 π.Χ.
Η Ayurveda εξελίχθηκε σε μορφή της επιστήμης κατά τη διάρκεια της περιόδου 500 π.Χ. έως 1000 μ.Χ. Τα κείμενα της κλασικής Ayurveda όπως CharkaSamhitha και SusruthaSamhitha γράφτηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και ακόμη και σήμερα αποτελούν τη βασική έννοια της Ayurveda.Στόχος της, είναι η φυσική καταπολέμιση των ασθενειών και της γήρανσης με σκοπό την παράταση διάρκειας ζωής του πληθυσμού, στα πλαίσια μιας υγιεινής ζωής.

Την Ayurveda μπορούμε να την παρομοιάσουμε με ένα όμορφο μνημείο το οποίο ανεγέρθηκε για την ίδρυση της ινδικής φιλοσοφίας. Τα βασικά στοιχεία της Ayurveda? Είναι η εφαρμοζόμενη φιλοσοφική σκέψη που επικρατούσε εκείνη την εποχή. Σχεδόν όλοι οι Ινδοί μελετητές της φιλοσοφίας έχουν αποδοθεί στην ύπαρξη τριών παραγόντων μέσω atma (πνευματική οντότητα), Manas (μυαλό) και sareera (φυσική συνιστώσα). Η Ayurveda θεωρεί "Manas" ως μέσον για τη γνωστική λειτουργία των εγκόσμιων αισθήσεων όπως πόνος, χαρά, λύπη κλπ. Η γνώση αυτή επέρχεται με το manas (μυαλό)το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις πέντε βασικές μας αισθήσεις όπου είναι σε συνεχή αλληλεπίδραση με τα εξωτερικά ερεθίσματα.

Ο ανθρώπινος οργανισμός, σύμφωνα με την Ayurveda είναι συνδεδεμένος ως μια ενιαία, ολοκληρωμένη μονάδα, με τα τρία λειτουργικά εξαρτήματα, δηλαδή vata (αιθερικό αιολική), Πίττα (χολή) και kapha (φλέγμα), ενεργώντας από κοινού για τη διατήρηση της ισορροπίας των σωματικών λειτουργιών ( αυτό ονομάζεται ως THREE DOSA THEORY).
Η Φυσιολογία και παθολογία της Ayurveda εξαρτάται από τις τρεις αυτές αρχές οι οποίες αποτελούν καιτις πρωταρχικές αρχές που διέπουν το σύνολο της σωματικής λειτουργίας. Η δευτεροβάθμια αρχή του οργανισμού είναι το dhatus που αποτελεί τα συστατικά του σώματος. Πρόκειται για επτά σε αριθμό δηλαδή το rasa (λέμφος), το raktha (αίματος), το mamsa (μύες), το medas (συνδετικού ιστού), το asthi (οστά), το majja (μυελού των οστών) και το sukra (τις ορμόνες και τα γεννητικά παράγοντας), καθένα από τα οποία έχει ένα συγκεκριμένο τόπο προέλευσης και λειτουργία του σώματος.
Σύμφωνα με την Ayurveda κάθε οντότητα-εν ζωή ή μη, αποτελείται από τις panchamahabhuta: το prithvi (χώμα), AP (νερό), το tejas (φωτιά), το vayu (αέρα), καιτο akasa (αιθέρας). Όταν οι αρχές πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας καθώς και οι τρεις αρχές αποβλήτων προϊόντων του σώματος δηλαδή sweda (ιδρώτα), mutra (ούρα) και purisha (κόπρανα), υποστούν κάποια βλάβη χάνεται η ισορροπία του σώματος, με αποτέλεσμα να ασθενήσει ο οργανισμός.

Η θεραπεία σε γενικές γραμμές κατατάσσεται σε δύο μέρη: την προληπτική και την θεραπευτική. Η προληπτική ιατρική αγωγή προλαμβάνει τις εποχιακές ασθένειες καθώς καιτις συνηθισμένες αδιαθεσίες και η θεραπευτική μέθοδος kayachikitsa αντιμετωπίζει τις χρόνιες ασθένειες γενικού ιατρικού χαρακτήρα.

Η Ayurveda έχει οκτώ ιατρικούς τομείς δηλαδή Kayachikitsa (εσωτερική παθολογία), Μπάλα chikitsa (παιδιατρικής, της μαιευτικής και γυναικολογίας), Graha chikitsa (ψυχολογίας και παραψυχολογίας), Salakya Τάντρα (οφθαλμολογία και ENT), Salya Τάντρα (Ayurveda χειρουργική επέμβαση), Agada Τάντρα (Τοξικολογία ), Rasayana (ανανέωση) και Vajeekarna (θεραπεία για τη βελτίωση της σεξουαλικής ενέργειας και για την επίτευξη καλύτερων απογόνων). Μεταξύ αυτών των οκτώ, ο τομέας της kayachikitsa έχει κερδίσει τη μεγαλύτερη δημοτικότητα.

Οταν πάσχει η DOSA, η θεραπεία περιλαμβάνει κυρίως τρία είδη anthah parimarjanam (χρήση του φαρμακευτικού παρασκευάσματος εσωτερικά), bahi parimarjanam (χρήση εξωτερικών σκευασμάτων) όπως sudation, μασάζ, εφαρμογή προιόντων από ινδικά βότανα) και sastra pranidhanam (Ayurvedic χειρουργική επέμβαση).

Δύο σημαντικές θεραπείες στην εσωτερική παθολογία είναι η Sodhana (καθαρισμός) και η Samana (ανακούφιση). Μέσω της Sodhana νοούνται οι διαδικασίες κατά τις οποίες απομακρύνονται όλες οι τοξίνες του DOSA απο το σώμα ενώ η μέθοδος της Samana ανακουφίζει συγκεκριμένα σημεία του σώματος.
Sodhana (PANCHAKARMA)

Αποτελεί το ριζικό καθαρισμό του σώματος με την εξάλειψη των αποβλήτων και των τοξινών όπου μέσω του DOSA συγκεντρώνονται στο σώμα, δεδομένου ότι η Ayurveda θεωρεί ότι αυτό αποτελεί την κύρια αιτία της νόσου. Αποτελείται από πέντε καθαριστικές θεραπείες που είναι vamana (φαρμακούχες emesis), virechana (φαρμακούχες καθαρτικό), nasyam (ρίχνει το φάρμακο σε ρουθούνι), vasthi (φαρμακούχες υποκλυσμό) και raktha moksha (αφαίμαξη)

.

Για την πραγματοποίηση του panchakarma γίνονται ορισμένες προπαρασκευαστικές διαδικασίες ως εξής:

Α) snehana-oleation. Είναι δύο ειδών: εσωτερική και εξωτερική. Εσωτερική oleation γίνεται με τέσσερις βασικούς τύπους πετρελαίου, 1) ghee- φυτικό βούτυρο, 2) φυτικά έλαια [όπως σησαμέλαιο], 3) το ζωικό λίπος των μυών, 4) μυελός οστών ζωικής προέλευσης. Εξωτερικές διαδικασίες όπως το λάδι μασάζ που είναι γνωστό ως abhyanga.

Β)swedana-sudation, είναι η διαδικασία που προκαλεί εφίδρωση. Εφίδρωση γίνεται από φαρμακούχα ατμόλουτρα, διαφορετικά είδη ζεστών ελαίων μασάζ όπως elakkizhi, pizhichil κλπ… είναι γνωστή άλλωστε η επίδραση της εφίδρωσης για τον καθαρισμό του αίματος και του δέρματος στον ανθρώπινο οργανισμό.

PANCHAKARMA ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1) Vamana ή φαρμακούχα σκευάσματα emesis: όταν η ισσοροπία μεταξύ της DOSA και της KARHA έχει διαταραχθεί τότε ανεβαίνει η στάθμη της kapha dosa και το σώμα ασθενεί. Σ’ αυτό το σημείο ενδείκνυται η vamana. Η Vamana θεραπεύει ασθένειες όπως διαβήτη, παραγωγικό βήχα, βαρύτης της κεφαλής, κρίσεις άσθματος, αναπνευστικές παθήσεις, ψυχιατρικές παθήσεις και ασθένειες του κεφαλιού.
Διαδικασία: Μετά την εσωτερική προετοιμασία με oleation και sudation, την προηγούμενη ημέρα, ο ασθενής πίνει το φαρμακούχο σκεύασμα με γάλα ή χυμό ζαχαροκάλαμου. Η Vamana αρχίζει μετά από λίγο και συνεχίζεται μέχρι να γίνει εμφανής μέσω της εξαγωγής (εμέτου), η χολή.

2) Virechana ή φαρμακούχος εξαγνισμός: Σε αυτή τη διαδικασία όταν η ισσοροπία μεταξύ της DOSA και του PITTA έχει διαταραχθεί τότε ανεβαίνει η στάθμη του και προκαλούνται ασθένειες όπως:ίκτερος, άγουρος απόστημα, εντερικές μολύνσεις, πόνος στο δωδεκαδάκτυλο ή μεγάλο έντερο, παθήσεις μήτρας, των ρευματικών, της αρθρίτιδας, δερματικές παθήσεις κλπ. Εδώ θεραπεύει η Virechana.
Διαδικασια: Μετά από την κατάλληλη προετοιμασία oleation και sudation ο ασθενής λαμβάνει καθαρτικό νωρίς το πρωί και μέσα σε μερικές ώρες το επέρχεται ο καθαρισμός του λεπτού καθώς και του παχέος εντέρου